Programma

13.15-13.30Opening
Willy Gilbert, voorzitter DCN
13.30-15.00Prof. Fred Brouns - Suiker en suikervervangers
- Suiker het witte gif ? Suiker is lekker, dus op voorhand verdacht? ......of ......? De feiten op een rijtje
- Fructose; voorheen veel gebruikt in speciale diabetesproducten, nu de zwarte Piet?
- Inuline, vezel en een alternatief voor suiker?


15.00-15.15Vragen aan Prof. Fred Brouns
15.15-15.45Pauze en bezoek informatiemarkt
15.45-16.35Dr. Henk Bilo - De pathologie van insulineresistentie
Welke processen leiden tot insulineresistentie en diabetes type 2 ? In welke mate is het energiemetabolisme verstoord? Verschil in insulineresistentie op lever- en spierniveau. Het meten van insulineresistentie. Invloed van fysieke inspanning op de bloedglucoseregulatie. Koolhydraten beperken of meer bewegen??
16.35-17.20 Bas van de Goor - Nationale Diabetes Challenge
De Bas van de Goor Foundation organiseert een groot landelijk wandelevenement voor mensen met diabetes, waarvoor in de eigen omgeving getraind wordt. Aan zorggroepen en zorgverleners wordt opgeroepen aan te sluiten bij dit initiatief om mensen die weinig bewegen te activeren. Door de opbouw in de wandelschema’s, begeleiding en het samen wandelen met je huisarts, POH-er of diëtist worden patiënten geïnspireerd mee te doen.

17.20-17.50Vragen aan de sprekers
17.50-18.00Afsluiting

Verslag DCN Academy 21 maart 2016

Met dank aan Majorie Former

Het thema van het middagprogramma was ‘Je behandelt diabetes niet in de spreekkamer’. Daarmee stonden diabetes en insulineresistentie centraal en ook de adviezen die diëtisten kunnen geven om mensen met diabetes meer in beweging te krijgen.

Professor Fred Brouns ging in zijn uitvoerige presentatie in op het ontstaan van insulineresistentie en prediabetes en de mythes rondom koolhydraten. Als de huidige ontwikkelingen zich doorzetten heeft in 2050 1 op de 3 Nederlanders diabetes. Een koolhydraatbeperkt dieet (15-20 energieprocent) bij diabetes heeft een positief effect op de insulineresistentie maar is stressvol voor het lichaam, omdat de ketonenproductie stijgt. Op de lange termijn is dit dieet moeilijk vol te houden. Brouns adviseert om voor de korte termijn een laag koolhydraatdieet (40 energieprocent) aan te houden. Een calorie is een calorie. Door een laag koolhydraatdieet zal de energie-inname dalen en daarmee het gewicht en zal de insulinerespons verbeteren. Het opbouwen van insulineresistentie duurt jaren, maar gewichtsafname heeft binnen een paar weken al effect op de insulinerespons. Over de resultaten van een koolhydraatarmdieet op de lange termijn bij diabetes is nog weinig bekend.

‘Suikervrij’ op verpakkingen is misleidend als er gebruik is gemaakt van bijvoorbeeld glucosesiroop, dadelsiroop en gedroogd fruit.

Een lage glycemische index en glycemische load verlagen het triglyceridengehalte in het bloed.

Fructose leidt niet tot leververvetting. De EFSA heeft de claim dat fructose gunstig is bij diabetes in 2013 goedgekeurd.

Smoothies zijn volgens Brouns wel gezond, omdat er vezels inzitten (alleen de structuur is vloeibaar geworden). Aandachtspunt is wel de portiegrootte.

Rietsuiker is niet gezonder dan bietsuiker.

Verse sinaasappels eten is beter dan het drinken van sinaasappelsap, maar in het sap zitten ook vezels en micronutriënten. Hierdoor is er wel een verschil met het drinken van frisdrank. Voor wie echt geen sinaasappels wil of kan eten is sinaasappelsap dus wel een alternatief, maar ook hier is de portiegrootte een aandachtspunt. Geen 3 sinaasappels uitpersen, maar een klein glaasje. Appelsap of ananassap zijn geen goed alternatief voor vers fruit, omdat de vezels achterblijven in de pers. Wie dorst heeft kan het beste water drinken (bijvoorbeeld met schijfjes citroen erin) of vruchtensap verdunnen met water. Geef kinderen onder de 3 jaar geen vruchtensap in verband met de gewenning aan de zoete smaak en het risico op tanderosie.

Prof. dr. Henk Bilo is internist in Isala, Zwolle, diabetesonderzoeker en lid van nationale en internationale richtlijncommissies op het gebied van diabetes. Hij vertelde dat centrale obesitas de belangrijkste oorzaak is van diabetes. Vooral bij mensen met een lage SES komt vaker diabetes voor. Obesitas leidt tot spier- en leververvetting. De levensverwachting van mensen met een lage SES is korter en zij hebben minder ziektevrije jaren. Diëtisten zouden zich hier meer op moeten richten. ‘Kijk naar de persoon’, is zijn devies. Het is niet ‘one size fits all’, maar werk binnen de zorgketen samen aan het welbevinden van de patiënt. Beweging is een belangrijk onderdeel van de behandeling. De mortaliteit neem af, de bloeddruk, het risico op diabetes en de lipidenwaarden normaliseren.

1308spovolleybal

Prins Willem Alexander viert het volleybalgoud in 1996. Vlnr: Guido Görtzen, Brecht Rodenburg, Mike van de Goor, Rob Grabert, Misha Latuhihin, Jan Posthuma, Bas van de Goor, Ron Zwerver en Henk-Jan Held. Foto: AP

Hierna kwam Bas van de Goor aan het woord. Hij is oud volleyballer (Olympisch goud, Atlanta 1996) en kreeg diabetes tijdens zijn loopbaan als volleybalprof.
Hij heeft een eigen foundation gestart om mensen met diabetes te motiveren om meer te gaan bewegen. De Bas van de Goor Foundation organiseert sportevenementen om mensen met diabetes te informeren over de positieve effecten van sport en bewegen op een leven met diabetes, laat ze deze effecten ervaren en wil ze inspireren tot een sportief leven met diabetes. In dat kader organiseert de BvdGF diverse sportevenementen.

In de NHG- standaard wordt voor een voedingsadvies doorverwezen naar een diëtist, maar een beweegadvies is heel vrijblijvend. Huisartsen en diëtisten zouden mensen beter kunnen adviseren over de mogelijkheden van bewegen (in de buurt, in groepsverband etc.). Diëtisten kunnen patiënten bijvoorbeeld aanmelden voor de Nationale Diabetes Challenge. De deelnemers gaan dan 16 weken wandelen samen met hulpverleners uit de praktijk met als doel om op 15 oktober van dit jaar bij Paleis ’t Loo 3 – 5 of 10 kilometer te lopen. De praktijk (huisarts, diëtist of POH-er) betaalt € 100,- voor deelname en € 5,- per deelnemers. Voor patiënten is het gratis om de drempel laag te houden. Kijk voor meer informatie op de website: www.bvdgf.org/challengediabetes/

Mede dankzij de medewerking van diverse standhouders is dit een informatieve middag geworden over diabetes en insulineresistentie. Het is een boeiend onderwerp waarover steeds meer bekend wordt, maar ook nog veel vragen blijven bestaan. Aan de diëtist de taak om op individueel niveau patiënten te adviseren en samen met de patiënt afwegingen te maken in de doelstellingen.